|
واقعیت چیزی است که هست اما حقیقت چیزی است که باید باشد
|
از سلسله بروشورهای ترویجی آموزشی کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران
شمارۀ 8
امروزه در خیلی از متون تخصصی و محافل داخل و خارجی مطرح میشود که حقوق بشر پدیدهای جدید و مربوط به پس از رنسانس در غرب است. بیانین دیدگاه بعضاً آنقدر افراط میکنند که تمامی دستآوردهای بشر در طول قرون مختلف خصوصاً آموزههای ادیان الهی را نادیده میگیرند. از این رو رجوع به مبانی ادیان الهی در زمینۀ حقوق بشر تلاشی است در جهت غبار روبی از مبانی و متونی که علیرغم اهمیت بسیار زیاد غالباً کم یا غیر مستند مطرح میشوند، حال آن که ـأثیر آنها در رشد و اندیشۀ بشر و عملکرد انسانها بسیار قابل توجه بوده و میباشد. برای تدوین بروشورهای مربوط به متون مقدس ادیان الهی (غیر از اسلام) از مراکز دینی و فرهنگی خود اقلیتهای دینی مزبور در ایران کمک گرفته شد که ضمن تشکر از همکاری همطنان یاد شده، امید است مورد استفاده عموم علاقهمندان به مباحص حقوق بشر قرار گیرد:
1_ خلقت و ماهیت خلیفه اللهی انسان ( نگاه فراگیر به انسان بدون هیچگونه تفاوت و یا نشانۀ خاص)
«خداوند آدم را به شکل خود _ یعنی _ او را به شکل _ معنوی _ خداوند آفرید. آنها را مذکر و مؤنث آفرید. خداوند آنها را برکت داد. خداوند به ایشان گفت بارور گردید و زیاد شوید و زمین را پر کرده تصرفش کنید و بر ماهی دریا و پرندۀ آسمان و بر هر جانداری که روی زمین میجنبد فرمانروائی کنید.» (پیدایش، فصل 1، آیۀ 27 و 28)
2_ حق ازدواج و تساوی زن و مرد (تأکید بر حق انتخاب و زیستن مشترک)
« از این جهت مرد، پدر و مادر خود را رها کرده و به زنش میپیوندد و یک تن حساب میشوند.» (پیدایش، فصل 2 آیۀ 24)؛
3_ عدم تبعیض بین زن و مرد (تأکید بر برکت مشترک آدم به معنای عام)
«آنها را مذکر و مؤنث آفرید، برکتشات کرد. نام آنها را در روز آفرینش آدم نهاد.» (پیدایش، فصل 5، آیۀ 2)
4_ حرمت جان آدمی (تأکید بر حقوق مساوی خودی و بیگانه)
«هر آینه _ انتقام_ خون شما را به خاطر شما بازخواست خواهم کرد. از دست هر حیوان بازخواست میکنم و از دست انسان، انتقام جان انسان را از دست برادرش خواهم گرفت. هر که خون آدمی را بریزد، خون وی به دست انسان ریخته شود زیرا خداوند آدم را به شکل _ معنوی _ خود آفرید.» (پیدایش، فصل 9، آیۀ 5 و 6)
5_ برابری در مقابل قانون (تأکید بر حقوق مساوی بین اسنانها و عدم تجاوز به حقوق دیگران)
«برای تابع و غریبی که در میان شما ساکن میشود یک قانون باشد.» (خروج، فصل 12، آیۀ 49)
6_ ضرورت نوعدوستی و رعایت حقوق دیگران
«قتل نکن، زنا نکن، دزدی نکن، در مورد هم نوعت شهادت دروغ نده، به خانۀ همنوعت طمع مورز، به زن همنوعت، غلامش، کنیزش و گاوش و الاغش و به هیچ چیزی که از آن همنوعت باشد طمع مورز.» (خروج، فصل 20، آیۀ 13)
7_ ضرورت رعایت حق مالکیت و حقوق کار (تأکید بر حقوق مزدبگیران بدون هیچگونه تبعیض و تحقیر)
«مال همسایۀ خود را غصب منما و ستم نکن و مزد رعیت نزد تو تا صبح نماند.» (لاویان، فصل 19، آیۀ 13)
8_ تأکید بر خیرخواهی برای همه و رعایت حرمت دیگران
«کسی را لعنت نکن و پیش روی کور (سنگ) لغزش مگذار . . .» (لاویان، فصل 19، آیۀ 14)
9_ رعایت انصاف (تأکید بر رعایت عدالت)
«در داوری بیانصافی نکن و فقیر را طرفداری منما و بزرگ را محترم مدار و دربارۀ همنوعت با انصاف داوری نما.» (لاویان، فصل 19، آیۀ 15)
10_ تأکید بر نوعدوستی و عفو و بردباری (گفته شده تمام تعتقادات دینی و فلسفی یهود در این جمله خلاصه شده است)
«از هم قومت انتقام نگیر و کینهتوزی نکن، همنوعت را مانند خودت دوست بدار، من خدا هستم.» (لاویان، فصل 19، آیۀ 18)
11_ حمایت یکسان از قانون
«برای شما و برای آن غریب و بومی آن سرزمین یک قانون برقرار باشد.» (اعداد 9، آیۀ 14)
12_ همبستگی نوع بشر و تساوی در برابر قانون (تآکید بر حق خودی و بیگانه به نحو یکسان)
«ای جماعت، برای شما و برای غریبی که نزد شما مأواء گزیند یک قانون وجود داشته باشد برای نسل اندر نسل شما در حضور خداوند قانون یکسان برای شما و فرد غریب حاکم باشد.» (اعداد، فصل 15، آیۀ 15)
13_ حمایت برابر از همۀ انسانها
«برای شما و برای آن غریبی که نزد شما است یک قانون و یک دستور باشد.» (اعداد، فصل 15، آیۀ 16)
14_ تأکید بر منع تبعیض مبتنی بر اصل و نسب افراد و این که دین افراد موجب سلب حق دیگران نمیشود
«برای کسی که سهواً خطا کند خواه تابع از بنیاسرائیل و خواه غریبی که در میان ایشان ساکن باشد یک قانون خواهد بود.» (اعداد، فصل 15، آیۀ 29)
15_ ضرورت حمایت از انسانهای آسیبپذیر
(تأکید بر پرهیز از ریا و تزویر و رعایت حق و عدالت و جلوگیری از ظلم)
«آیا روزهای را که من میپسندم مثل این است، روزی که آدمی جان خود را برنجاند و سر خود را مثل نی خم ساخته، پلاس و خاکستر زیر خود بگستراند؟ آیا این را روزه و روز مقبول خداوند میخوانی؟ مگر روزهای که من میپسندم این نیست که بندهی شرارت را بگشایید و گرههای یوغ را باز کنید و مظلومان را آزاد سازد و هر یوغ را بشکنید؟ مگر این نیست که نا ن خود را به گرسنگان تقسیم نمائی و فقیران رانده شده را به خانۀ خود بیاوری و چون برهنه را ببینی او را بپوشانی و خود را را از آنانی که از گوشت تو میباشند مخفی نسازی؟» (یشعیا نبی، فصل 58، آیۀ 7-5)
16_ تأکید بر بردباری و انصاف نسبت به همۀ انسانها
«ای مرد از آنچه نیکوست تو را اخبار نموده است و خداوند از تو چه چیزی میطلبد غیر از این که انصاف را به جای آوری و رحمت را دوست بداری و در حضور خدای خویش با فروتنی سلوک نمائی؟» (میکا نبی، فصل 6، آیۀ 8)