|
واقعیت چیزی است که هست اما حقیقت چیزی است که باید باشد
|
از سلسله بروشورهای ترویجی آموزشی کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران
شمارۀ 7
امروزه در خیلی از متون تخصصی و محافل داخل و خارجی مطرح میشود که حقوق بشر پدیدهای جدید و مربوط به پس از رنسانس در غرب است. بیانین دیدگاه بعضاً آنقدر افراط میکنند که تمامی دستآوردهای بشر در طول قرون مختلف خصوصاً آموزههای ادیان الهی را نادیده میگیرند. از این رو رجوع به مبانی ادیان الهی در زمینۀ حقوق بشر تلاشی است در جهت غبار روبی از مبانی و متونی که علیرغم اهمیت بسیار زیاد غالباً کم یا غیر مستند مطرح میشوند، حال آن که ـأثیر آنها در رشد و اندیشۀ بشر و عملکرد انسانها بسیار قابل توجه بوده و میباشد. برای تدوین بروشورهای مربوط به متون مقدس ادیان الهی (غیر از اسلام) از مراکز دینی و فرهنگی خود اقلیتهای دینی مزبور در ایران کمک گرفته شد که ضمن تشکر از همکاری همطنان یاد شده، امید است مورد استفاده عموم علاقهمندان قرار گیرد:
1_ آزادی اندیشه و وجدان و حق انتخاب راه درست بدون تبعیض بین زن و مرد: «ای مردم بهترین سخنان را به گوش بشنوید و با اندیشۀ روشن و ژرف در آن بنگرید. هر مرد و زن از شما خود باید راه خویش را برگزیند. پیش از روز واپسین به پا خیزید و در گسترش راه راستی کوشش کنید.» (از کتاب آسمانی زرتشتیان گاتاها_ هات 30 آیۀ 2)
2_ ضرورت حرکت در مسیر الهی برای اجرای عدالت: «ای خداوند جان و خرد با دیدۀ دل دریافتم که توئی سرآغاز که توئی سرانجام، توئی سرچشمۀ آفرینش و توئی داور دادگر اعمال جهانی.» (هات 31، آیۀ 8)
3_ آزادی و اختیار آدمی: «ای خداوند جان و خرد از توست آرامش و نیروی خرد مینوی جهانآفرین که به بندگان خویش نیروی اختیار بخشیدی تا راه نیک و بد را خود برگزینند و به سوی راستی و رهبر حقیقی گروند یا به سوی دروغپرستان و رهبران دروغین روی آورند.» (هات 31، آیۀ 9)
4_ آزادی عقیده و فکر: «ای اهورامزدا هنگامی که در روز ازل جسم و جان آفریدی از منش خویش نیروی اندیشیدن و خرد را به انسان بخشیدی. زمانی که به تن خاکی روان دمیدی و به انسان نیروی کار کردن و سخن گفتن و رهبری کردن عنایت فرمودی. خواستی که هر کس به دلخواه خود با کمال آزادی کیش خود را برگزیند.» (هات 31، آیۀ 11)
5_ تأکید بر اهمیت اساسی خردورزی و دانش: «ای اهورامزدا این دو نیروی بزرگ رسائی و جاودانگی و راستی و پاکی از آن تست تنها با خرد و دانش و فروغ بینش اهورائی میتوان به دست آورد بشود که در پرتو منش پاک از بخشایش این نیروهای همکار برخوردار گردیم.» (هات 33 آیۀ9)
6_ اهمیت تعلیم و تربیت آدمی: «ای هستیبخش بزرگ دانا، راهی را که به من نشان دادی راه سوشیانتهاست که نیکی را در پرتو راستی و شادی به دست خواهند آورد، آموزش که انسان را به خرد و دانش واقعی رهبری میکند و پاداش آن رسیدن به توست ای خداوند خرد.» (هات 34، آیۀ 13)
7_ اهمیت رشد و توسعۀ جهانی برای آحاد بشر: «ای اهورامزدا کسانی از پداش گرانبها که نوید دادهای بهرهمند خواهند شد که کار را از روی خرد و منش پاک انجام دهند و برای پیشرفت و آبادانی جهان کوشش نمایند و خواست خداوند هستیبخش را برآورده ساخته در پرتو راستی و پاکی در پیشرفت ارادۀ الهی کوشا باشند.» (هات 34، آیۀ 14)
8_ تأکید بر نیکی و شفقت به دیگران: «مزدا اهورائی که فرماندۀ مطلق است چنین مقرر فرموده که خوشبختی از آن کسی است که دیگران را خوشبخت سازد پروردگارا برای استوار ماندن به آئین راستی از تو نیروی تن و روان خواستاریم.» (هات 43، آیۀ 1)
9_ نفی ظلم و ستم و ترویج دوستی و عدالت: «خشم و نفرت را نسبت به انسانها از خود دور کنید و اجازه ندهید که اندیشههایتان به خشونت و ستم گرایش پیدا کند. به منش نیک و مهر و محبت دلبستگی نشان دهید. رادمردان پاکسرشت برای گسترش راستی و درستی پیوند استوار خواهند بست و هواخواهان حقیقت را به سوی بهشت اهورا که منزلگه راستان و پاکان است رهبری خواهند نمود.» (هات 48، آیۀ 7)
10_ حق ازدواج و ضرورت مهرورزی مشترک همسران: «ای عروسها و ای تازهدامادان با ضمیری روشن نیک دریابید و به خاطر بسپارید که همواره در زندگی زناشوئی در مهرورزی و نیکمنشی و راستی و پاکی از یکدیگر سبقت جوئید. چه بیگمان از زندگانی سرشار از خوشی و خوشبختی برخوردار خواهید شد.» (هات 53، آیۀ 5)
11_ ضرورت پرهیز از ریا و دروغ و نقض حقوق دیگران: «ای مردان و زنان کوشش کنید به این حقیقت توجه داشته باشید که از زندگانی وسوسهآنگیز مادی و دروغ پرهیز کنید و از پیشرفت ریا و فریب جلوگیری نمائید. پیوند خود را با دروغ بگسلید و بدانید آن خوشی و سروری که از راه نادرست و بدبختی و بیچارگی دیگران به دست آید جز رنج و افسوس چیزی به بار نخواهد آورد و تبهکاران و دروغپرستانی که در بتاهی درست کردارانند به راستی زندگانی و آرامش روحی خود را از بین بردهاند.» (هات 53 آیۀ 6)
شایان ذکر است در اوستای روزمره نیز مطالبی را میخوانیم که نشان دهندۀ برابر دانسن زن و مرد و همۀ انسانها در جهان بوده و خواستار صلح و دوستی در جهان میباشد. در اوستای کشتی میخوانیم: «میستایم دین پاک مزدیسنی [دین زرتشتیان مزدیسنی یعنی مزداپرستی نامیده میشود و مذهب یا کیش ما زرتشتی است] که اندیشه و گفتار و کردار نیک را میستاید و دور نگهدارندۀ جنگافزار و آشتی دهنده است.»
در بخش دیگری از اوستا میخوانیم همازور بیم (همنیرو باشیم). همازور کرفهکاران بیم (ثوابکاران باشیم). دور از ونا (گناه) کاران بیم. همکار با نیکان و وهان (بهترینهای) جهان بیم.
ایدون باد